Charakterystyczne dla wspólczesnego poznania świata za pośrednictwem środków przekazu jest to, że stale o czymś mówimy nie mówiąc nic konkretnie i niczego konkretnie nie rozumiejąc. Tematy, pojęcia i hasła są omawiane tysiące razy przez dziesiątki ekspertów i setki komentatorów - przy czym nikt nie wyjaśnia, nikt nie rozumie, publiczność powtarza zasłyszane w mediach opinie, bo nie jest w stanie (z braku rzeczywistych informacji) wyrobić sobie samodzielnie jakiego kolwiek zdania w przedstawianym temacie.
Jaki poziom zadłużenia jest dopuszczalny dla państwa ?
Podawana jest tysiące razy informacja, że 120% PKB, bo do tej właśnie wielkości ma zmaleć stosunek długu do PKB Grecji. Ma to nastąpić wskutek dobroczynnego pożyczenia Grecji 130 mld E oraz redukcji części długu znajdującego się w rękach prywatnych.
USA: ok 100% PKB, Włochy ponad 120%PKB
Co to znaczy dopuszczalny? Taki, który da się spłacić - nasuwa się odpowiedź. Otóż bynajmniej. Media mówiąc "dopuszczalny" maja na myśli taki, od którego odsetki państwo będzie w stanie spłacać, nie spłacając długu.
Jaki zatem poziom odsetek państwo jest w stanie spłacać co roku nie spłacając długu?
Przyjmując założenie, że wydatki równoważą przychody państwa, to w następnym roku Państwo potrzebuje określonej sumy pieniędzy na spłatę odsetek. Jakiej sumy? Otóż poziom Dług/PKB * oprocentowanie długu. To jest wielkość procentowa PKB do spłaty. Zatem jeśli DŁUG/PKB = 100% zaś oprocentowanie wynosi 2% (jak USA) to Państwo potrzebuje w następnym roku 2% PKB na spłatę samych odsetek.
Wszyscy myślą, że potrzebuje zatem wzrostu PKB o 2%. Wtedy będzie nadwyżka budżetowa 2% i nią właśnie spłaci się odsetki. Bynajmniej. Budżet to to bowiem tylko ułamek PKB. W USA coś ok 37% w Europie to przeciętnie 50%. Zatem jeśli budżet to 40% PKB, to na spłatę 2%PKB odsetek, potrzeba 5% nadwyżki budżetowej!
Jeśli przyjmiemy, że nadwyżka budżetowa ma pochodzić ze wzrostu gospodarczego, to aby Państwo mogło wytrzymać dług, spłacając odsetki w nieskończoność musi mieć 5% wzrost gospodarczy i przeznaczać całą uzyskaną w ten sposób nadwyżkę budżetową na spłatę odsetek.
Jest to nierealne.
Realny możliwy wzrost PKB w długim terminie to 3%. Stąd przy budżecie 50%PKB oraz minimalnych odsetkach 2% (dla Polski to np. ok 6%) - możliwy do utrzymania poziom długu taki, który wymaga spłaty 1,5% PKB odsetek rocznie.
Proste.
Dla Polski:
DŁUG/PKB=55%,
oprocentowanie: 6%,
odsetki: 3,3%PKB,
niezbędna nadwyżka budżetowa (odsetki/udział budżetu w PKB) 6,6%
niezbędny wzrost gospodarczy: 6,6%
Prawdopodobieństwo osiągnięcia: 0%
Wniosek: Dług jest nie do utrzymania w dłuższej perspektywie, chyba że spadnie oprocentowanie.
Dla Włoch:
DŁUG/PKB=120%,
oprocentowanie: 3%,
odsetki: 3,6%PKB,
niezbędna nadwyżka budżetowa (odsetki/udział budżetu w PKB) 7,2%
niezbędny wzrost gospodarczy: 7,2%
Prawdopodobieństwo osiągnięcia: 0%
Wniosek: Dług jest nie do utrzymania w dłuższej perspektywie.
Wnioski: Dług współczesnych Państ jest niespłacalny z przyczyn arytmetycznych. Dlatego należy usypiać ludność za pomocą ekspertów występujących w telewizji, aby nie wykonywała nerwowych ruchów.
